De nuttige rel van Mona Keijzer

Het gewetensdilemma van staatssecretaris Mona Keijzer verdient meer dan alleen maar afwijzend spreken over een ‘mes in de rug van de regering’. De ontstemde regeringsreactie op haar onverwachte openlijk afstand nemen van de regels over de corona-pas, is begrijpelijk. Je moet als regering op elkaar kunnen rekenen. Staatsrechtelijk gezien was haar actie niet juist. Het zou correcter zijn geweest als zij de ministerraad had laten weten dat ze hier niet mee kon leven en vervolgens de eer aan zichzelf had gehouden door op te stappen. Dat zou net zo’n duidelijk signaal zijn geweest. Dan had zij haar boodschap kunnen brengen zonder dat haar iets te verwijten viel. 

Er zit een belangrijke kern van waarheid en terechte ongerustheid in haar boodschap en die dwingt tot bezinning. Als iemand die zelf gevaccineerd is, kan zij niet weggezet worden ‘anti-vaxxer’. Haar kritiek is dat het verplicht tonen van de corona-check in allerlei situaties leidt tot een tweedeling. De vaak ongenuanceerde discussie tussen wel of niet vaccineren en welke maatregelen wel of niet juist zijn, had al een flinke wig in de samenleving gedreven. De standpunten liepen steeds verder uiteen. Emoties lopen hoog op en lijken sommigen naar extreme uitersten te drijven. Dit werkt ontwrichtend in onze samenleving. 

Sommige zaken zijn ‘niet meer uit te leggen’, was een belangrijk argument van Mona Keijzer, en daar heeft zij naar mijn mening een punt. Dan werken zulke maatregelen averechts en kan de maatschappelijk schade groter blijken dan het gehoopte voordeel. Als de regering bezorgd is over eventuele nieuwe besmettingsgolven, dan was het misschien wijzer geweest de anderhalve meter te handhaven?

En er zijn veel situaties waarin geen QR-code getoond hoeft te worden, maar waar het eventuele besmettingsgevaar net zo groot is als in een restaurant. Denk aan de scholen, waar dagelijks honderdduizenden kinderen en jongeren elkaar ontmoeten. En eerlijk gezegd lijkt mij de supermarkt waar ik gisteren rondliep, ook geen ‘veilige’ plek meer nu de anderhalve meter regel er heel duidelijk is opgeheven. De vraag is ook waarom in sommige andere landen (Zweden, Denemarken) mensen wel gewoon naar een restaurant kunnen, zonder het tonen van een QR-code. 

De verschillen van aanpak tussen de EU-landen zijn groot. In Frankrijk en Italië gaat de verplichting heel ver. Wat blijft er straks over van de verzekeringen in het verleden dat wel of niet vaccineren en wel of geen corona-app op vrijwillige basis zou zijn? En worden mensen nu niet veroordeeld tot de mobiele telefoon? Er zijn nog steeds mensen die dat ding niet bezitten. Dat zijn veelal ouderen, maar er is een klein maar groeiend aantal mensen die hun leven niet meer willen laten beheersen door dat opdringerige beeldschermpje, dat constant onze aandacht op eist en steeds meer het leven gaat beheersen.

Net als Mona Keijzer heb ik niets met wilde complotverhalen, maar stel wel de vraag: Is dit de samenleving die we willen? Ik heb daar grote bedenkingen bij. Zonder dat we het merken, worden we steeds meer geleefd en we lijken er de controle over kwijt te raken. Wat dat betreft is de rel die Mona Keijzer veroorzaakte iets waar we dankbaar voor kunnen zijn, omdat het ons aanzet tot bezinnen.