De stem van een god

Er was flinke deining in Amerika over enkele grote digitale reclameborden waarop Bijbelteksten gecombineerd werden met het portret van Donald Trump. En het waren niet zomaar Bijbelteksten. De woorden verwijzen direct naar Christus. Eén ervan was: “Een zoon is ons gegeven en de heerschappij rust op zijn schouder.” Dat is duidelijk een verkorte versie van Jesaja 9:5. Na protesten dat dit neerkwam op godslastering, verwijderde het reclamebedrijf de teksten snel. Op een ander reclamebord ging Trump’s portret vergezeld van het vers: “Het woord is vlees geworden” (Joh. 1:14).

Net als in het geval van Paulus en Barnabas die zich in Lystra geplaatst zagen voor een menigte die hen als goden wilde vereren, kunnen we het Trump niet kwalijk nemen dat hij volgelingen heeft die zich zo verliezen in deze bizarre verafgoding van hun politieke held.  Maar in tegenstelling tot Paulus en Barnabas, die hun kleding scheurden en de misleide mensenmassa van hun dwaze praktijk weerhielden, laat Trump helaas na zijn verdwaasde volgelingen te corrigeren. 

Deze spreuken kwamen niet zomaar uit de lucht vallen. Al sinds het begin van Trump’s presidentschap waren er extreme groeperingen in zijn achterban, die hem als een ‘gezalfde des Heren’ beschouwden en hem een messiaanse rol toeschreven. Hij zou een nieuwe ‘koning Cyrus’ zijn en werd er zelfs een vergulde munt geslagen met zijn gezichtsprofiel en dat van Cyrus. Veel aanhangers zien hem ook nu nog als ‘de gezalfde des Heren’ en willen daarom dat hij – goedschiks of kwaadschiks – de plaats van Biden weer inneemt.

Het is dan een kleine stap om van ‘gezalfde’ naar de titel messias te gaan. De betekenis van die woorden is immers hetzelfde. Een bekende tv-presentator en Trump-aanhanger Wayne Allyn Root noemde hem ‘de gezalfde des Heren’ en ‘Koning van Israël’. Voor Israël beschreef Root hem als ‘de tweede komst van God’. 

Hij support voor de evangelische agenda en voor Israël was belangrijk, maar een wijs politicus zou in bescheidenheid beslist afstand nemen van zulke etiketten. Trump wentelde zich echter in deze excessieve loftuitingen en schermde er zelfs mee tijdens zijn persconferenties

Nogmaals, het is niet Trump zelf die zich opwerpt als een christus, maar hij neemt ook geen duidelijke afstand van deze afgoderij in zijn achterban. Daarmee moedigt hij het aan, misschien zonder het te beseffen. Tijdens een rally hield hij een enthousiaste menigte voor dat alleen Jezus populairder is dan hij. Hij kent geen bescheidenheid en is zichzelf als iets groots gaan zien. Ten dele komt dat misschien door de persoonsverheerlijking van zijn idolate achterban, die hem als een halfgod vereert.

Paulus en Barnabas waren hiertegen bestand, maar hoeveel grote – en kleine – leiders vallen niet voor zo’n verleiding? Romeinse keizers lieten zich als goden vereren. Herodes vond het prachtig toen de menigte riep: “De stem van een god en niet van een mens.” Het liep slecht met hem af. De verleiding tot grootsheidswaanzin is een gevaar voor ieder mens. Maar als een leider het juiste zicht op zichzelf verliest en zich daaraan overgeeft, wie kan hem dan nog corrigeren? Hij wordt een gevaar, voor zichzelf maar ook voor zijn aanhangers die hem blind zullen volgen.