Zingen is een wapen

Noem het sentimenteel of ouderwets, maar ik vind het altijd een ontroerend moment. Dat moment dat de spelers van het Nederlands elftal met het publiek het Wilhelmus zingen. Misschien komt het omdat dit soort momenten steeds zeldzamer worden in de Westerse cultuur. Die momenten dat we samen iets vieren, beleven en daar actief aan deelnemen. Iets dat het individu overstijgt en ons verbindt met vorige generaties. Bij de voetbalwedstrijd zelf is dat toch anders. Zij die het ver hebben geschopt, mogen hun kunsten in de arena vertonen. Het publiek juicht en klapt nu en dan, maar staat feitelijk aan de zijlijn. Zo’n wedstrijd blijft een passieve vorm van vermaak, zolang je zelf niet meespeelt.

Da’s het mooie van het Wilhelmus zingen. Iedereen mag meedoen. Hoe vaak maak je dat nog mee? “De mens van onze tijd verliest de kracht van celebration, van vieren,” schreef de Joodse filosoof Abraham Joshua Heschel al in 1965. “In plaats van actief te vieren, probeert hij geamuseerd of vermaakt te worden. Celebrationis een actieve toestand, een uiting van eerbied of waardering. Vermaakt worden is een passieve toestand, het is het genot ontvangen van een amusante handeling of een spektakel. Vermaak is een afleiding, het leidt je aandacht even af van de beslommeringen van het dagelijkse leven.”

Entertainment is in deze tijd bijna alomtegenwoordig. Hoe kun je die zuigkracht weerstaan? Door, wat Heschel noemt, actief te vieren en te lofprijzen. Zingen houdt je geest fris. Of je nou mooi zingt of niet, maakt niet uit. Die spelers van Oranje zijn ook geen nachtegaaltjes, maar het weerhoudt ze niet het Wilhelmus te zingen.

Zingen is een genademiddel. Het stemt de snaren van je hart en richt je blik op Christus. Zoals een oude hymne het zegt: “Tune my heart to sing Thy grace.” Daarom is het zo zonde als zingen in de kerk een ‘podiumding’ wordt, iets van professionals die in de spotlights staan. En het publiek? Dat kijkt ernaar, neuriet misschien een beetje mee, maar kan het podiumgeluid onmogelijk overstemmen. 

De kracht van lofprijzing ervaar je niet door je te vergapen aan een ‘professional’, maar door er zelf aan mee te doen. Het is niet voor niets dat christenen in verdrukking teruggrijpen op lofprijzing. Paulus en Silas zongen in de gevangenis. De Eritrese christen Helen Berhane zat twee en een half jaar gevangen in een zeecontainer vanwege haar geloof in Christus. Regelmatig onderging ze martelingen. Hoe ze overeind bleef? Door te zingen en zich te verblijden in Christus. “Altijd als ik zing, ontvang ik nieuwe kracht,” vertelt ze. “Door de kracht van de Heilige Geest vergeet ik alle problemen. Zingen is een wapen.”