De partij van de ophef

Dat het zou gebeuren wist je, daarvoor waren geen profetische gaven vereist, maar dat het zo snel zou gebeuren is toch verrassend. De Tweede Kamerfractie van Forum voor Democratie is gisteren gesplitst. Thierry Baudet is volgens zijn fractiegenoten niet in het gareel te houden.

Op zijn eigen unieke wijze probeert Baudet vorm te geven aan nieuw leiderschap. Dat betekent voor hem vooral solistisch optreden. Een paar dagen geleden scheef hij een essay (hij schrijft niet zomaar stukken) over hoe het moest binnen zijn partij. Hij benadrukte onder andere het nut van ophef. Ophef lijkt niet alleen nuttig te zijn, het is in zijn ogen noodzaak. “Dus FVD zal ophef zijn – of zal niet zijn. Enjoy the ride.” Niet iedereen lijkt even gelukkig met de aangeboden rit. Bij elke halte wordt het weer spannend: wie stapt eruit? 

Ophef is er nu over de zogenaamde bevrijdingsposter van Forum. De partij heeft de poster van het Nationaal Comité 4 en 5 mei een tikkeltje aangepast. De suggestie wordt gewekt dat er in 2020 een eind is gekomen aan onze vrijheid. Bevrijdingsdag moet nu een dag worden van demonstraties tegen het coronabeleid. De eigen senator van Forum, Theo Hiddema, vindt de poster smakeloos en stom. “Welke malloot is hiervoor verantwoordelijk?” vroeg hij zich hardop af. “Breng niet het leed van de Joden in relatie met het ongemak van corona.” Veel mooier kun je het niet zeggen. ‘Onnoemelijk verdriet’ wordt vergeleken met ‘enig ongemak’. Helaas heeft niet iedereen hetzelfde gevoel voor verhoudingen. Thierry Baudet ‘neemt geen millimeter afstand van de poster’.

Baudet is overigens niet de eerste die ongelukkige parallellen trekt. Het Farmers Defence Force vergeleek eerder de situatie van de boeren met die van de Joden in de oorlog. Op Urk schoot een woordvoerder van een van de kerken uit zijn slof en vergeleek journalisten met nazi’s. Ja, als je kwaad bent, wil je allemaal wel eens schelden. Maar over zo’n poster zal toch nagedacht zijn. ‘Ophef maken’ lijkt vooral veel op ‘makkelijk scoren’. “De grootste veranderingsbeweging van Nederland,” zo noemt Forum voor Democratie zichzelf. Maar ook hier geldt dat verandering niet automatisch verbetering is.   

In 2020 is er inderdaad veel veranderd. De waarheid is gesneuveld. Grote groepen mensen hebben plotseling de neiging gekregen om niemand meer te vertrouwen. Er is daardoor een vijandige sfeer ontstaan. Alleen de mensen uit de eigen bubbel worden nog geloofd. Die weten hoe het zit. Die weten dat we met z’n allen dag in dag uit bedrogen worden. Hun feiten zijn de echte feiten. Vroeger werden we tijdens herdenkingen opgeroepen waakzaam te zijn. Nu worden we opgezweept om in complotten te geloven.

In een column in het dagblad Trouw (6 mei) vraagt de historicus James Kennedy zich af hoe het zover gekomen is. “Hoe kan het dat de geschiedenis zo wordt misbruikt dat mensen geen maat meer weten te houden? Dat heeft natuurlijk in belangrijke mate te maken met de bubbels waarin mensen leven. Als jouw bubbel eenmaal in een samenzwering gelooft, is het einde zoek- alles is een complot en de overheid totalitair.”

Complotdenken heeft zich in onze samenleving genesteld. Forum voor Democratie is de politiek tak van deze beweging geworden. Een partij die vooral ophef wil, een partij waarvan de leider niet in het gareel te houden is. Enjoy the ride? Het kan nog weleens een gevaarlijk ritje worden.