Geweld als oplossing?

Een paar dagen na de bestorming van het Capitol deed een onderzoeksbureau een peiling onder de Amerikaanse bevolking. Onder Trump-stemmers bleek 45 procent sympathie te hebben voor deze poging tot staatsgreep. Dat cijfer is schokkend. Het betekent dat zo’n 33 miljoen stemmers een gewelddadige ‘oplossing’ om hun wil aan de rest van de bevolking op te leggen, niet afwijst. Dat toont een minachting voor democratie en accentueert de ernst van de tweedeling in de Amerikaanse samenleving. Dat er meer bloed gaat vloeien in deze explosieve situatie lijkt bijna onvermijdelijk. 

Onder de menigte die het Capitol bestormde met de strijdkreet van ‘Hang Pence’, waren velen die misschien meegesleept werden door de massahysterie en de opruiende toespraak van Trump. Er is echter steeds meer bewijs dat anderen goed voorbereid kwamen. Filmpjes van de oproerkraaiers zelf laten zien hoe sommigen de overvallers aanstuurden. Een vrouw met een megafoon riep aanwijzingen hoe ze hun weg moesten vinden in het labyrint van het Capitol. Het wordt steeds duidelijker hoe levensbedreigend de situatie geweest is voor sommige Democratische congresleden en voor Republikeinen die Trump bekritiseerden. 

Fanatieke Trump-aanhangers hebben de afgelopen paar maanden vele doodsbedreigingen gericht aan Republikeinse stembusfunctionarissen die niet bogen voor de druk om geldige uitslagen te veranderen. Republikeinse volksvertegenwoordigers die op 6 januari weigerden de uitslag aan te vechten en degenen die voor afzetting stemden, worden nu ernstig bedreigd. Trump had dit kunnen voorkomen door zijn nederlaag toe te geven en Biden te feliciteren in plaats van zijn valse claims te herhalen. 

De huidige situatie is nog gevaarlijker dan voor 6 januari. De bom staat op barsten. De FBI noemt de informatie die nu binnenkomt ‘alarmerend’. Veel van de neofascistische en racistische milities zagen in Trump hun grote medestander. Nu ze Trump ‘kwijt zijn’, gaan deze milities door het lint en dreigen op eigen houtje hun anarchistische agenda uit te voeren. Er zijn meer dan genoeg wapens en een overdosis aan opgekropte haat en overkokende emoties voor een kleine burgeroorlog in sommige staten. 

Verblind door onzinnige complotideeën en misleid door valse claims van verkiezingsfraude zijn steeds meer Trump-aanhangers bereid tot geweld. De FBI verklaarde op 15 januari dat het land voor ‘een ongekende dreiging van geweld’ staat. Volgens de FBI beramen milities ‘gewapende demonstraties’ in de hoofdsteden van alle vijftig staten. Een voorproefje was te zien in Texas bij een demonstratie van een aantal leden van een extreemrechtse militie met zware automatische wapens (zie foto boven dit artikel). Zij eisten dat Texas zich afscheidt van de VS, een suggestie die al eerder door lokale Republikeinse politici was gedaan. De geest is uit de fles. Trump heeft een leger demonen van haat en wantrouwen opgeroepen die de Amerikaanse samenleving uit elkaar scheurt. Maar het meest wrange is dat hij die fles heeft ontkurkt met behulp van het gros van de Amerikaanse evangelische beweging. Dat eist herbezinning.

De gevolgen zullen groot zijn de komende tijd, niet alleen in de VS. Immers, een zwak en intern verdeeld Amerika kan leiden tot globale instabiliteit en veranderingen in de geopolitieke verhoudingen. Biden gaat een heel moeilijk start van zijn presidentschap tegemoet. Het klinkt voor sommige evangelische Trump-aanhangers misschien als ‘vloeken in de kerk’, maar Biden heeft ons gebed nodig.