Vervolgd door social media

Er is een heftige discussie losgebarsten over de rol van social media en de vrijheid van meningsuiting nu de accounts van Donald Trump geblokkeerd zijn. Het is een belangrijke discussie, waarin helaas sommige dingen door elkaar lopen. 

Het eerste onderwerp is de macht van techgiganten zoals Twitter, Google, Facebook en Amazon. Dat de macht van deze bedrijven onwenselijk groot is, staat wat mij betreft buiten kijf. Ze hebben teveel invloed op wat mensen zien, horen, denken  en kopen. Dat overheden zich daarmee bemoeien en waar nodig corrigerend optreden is denk ik terecht. Zelf hebben we hierin ook een verantwoordelijkheid. We kunnen besluiten om onze producten niet op Amazon te kopen, maar lokaal. We kunnen overstappen op andere, kleinere social media-platformen. Kortom, we kunnen stemmen met onze vingertoppen. 

De andere vraag is of social media, zoals Twitter, politiek bevooroordeeld zijn en of het bannen van Trump daar een voorbeeld van is. Wat het eerste betreft, dat is zeker mogelijk. Leiders van bedrijven, ook van grote bedrijven, hebben hun eigen politieke overtuigingen. Een bedrijf mag ook haar politieke overtuiging laten blijken, want dat valt onder vrijheid van meningsuiting. Een boekwinkel kan bijvoorbeeld bepaalde boeken weigeren te verkopen en anderen een prominente plaats geven. Meestal gaan bedrijven hierin echter niet zozeer op hun principes af, maar op wat klanten willen. 

Als bedrijven heel invloedrijk worden, zoals Twitter, dan speelt er nog iets anders mee, namelijk maatschappelijke verantwoordelijkheid. Er wordt van zo’n bedrijf verwacht dat ze handelen in het maatschappelijk belang. 

Ik vemoed dat dit een rol heeft gespeeld de afgelopen vier jaar. Het is geen geheim dat veel tech-bazen democratisch stemmen. Toch heeft Trump vier jaar lang zijn Twitter-account mogen gebruiken, en vaak op zeer twijfelachtige wijze. Veel van de dingen die hij tweette, gingen in tegen de gebruikersvoorwaarden die Twitter had gesteld. Toch werd Trump niet geband, omdat Twitter het als haar maatschappelijke verantwoordelijkheid zag om de president een podium te geven. 

Uiteindelijk bleek die positie op 6 januari onhoudbaar, toen het jarenlange opstoken van zijn volgers bleek te leiden tot geweld, doden en een aanval op de democratie. Het werd tijd om Trump te houden aan de gestelde Twitter voorwaarden. Dat dit voor Trump-supporters oneerlijk voelt, is begrijpelijk. Maar in een vrij land mogen bedrijven zelf beslissen wie ze als klant accepteren. Trump is niet zijn vrijheid van meningsuiting afgenomen, hij verloor alleen een podium dat een bedrijf verschafte. 

Dat brengt ons bij het derde onderwerp, is dit een voorbode van christenvervolging op social media? Voorlopig lijkt dat mee te vallen. Afgaande op wat ik aan verschrikkelijke content op sommige christelijke accounts langs zie komen, die vervolgens niet geband worden, moet je het behoorlijk bont maken. Als je ideologische vijanden hebt, kunnen die wel Twitter onder druk zetten om je te bannen om politiek incorrecte overtuigingen. Dat is vervelend, vooral als je daardoor je volgers kwijt raakt en overnieuw moet beginnen. Maar er zijn talloze andere media waar je je stem kunt laten horen. Je kunt zelfs je eigen platform bouwen, waar jijzelf de regels kunt maken. 

Door de (helaas te grote) macht van grote social media-bedrijven, kunnen zij door de toepassing van hun regels bepaalde stemmen marginaliseren. Soms is dat terecht, soms niet. Mijn advies voor christenen is in de eerste plaats om bij ons social media-gebruik Galaten 5:23 als richtlijn te nemen: “Maar de vrucht van de Geest is liefde, vreugde en vrede, geduld, vriendelijkheid en goedheid, geloof, zachtmoedigheid en zelfbeheersing. Er is geen wet die daar iets tegen heeft.”

En in de tweede plaats, zorg dat je stem in de samenleving niet van Twitter afhankelijk is. Twitter gaat voorbij, maar wat we uit liefde voor Jezus doen, dat blijft.