Feest op straat

Het waren zenuwslopende dagen voor Amerika en voor velen over de hele wereld die meekeken. Biden stond voor in de peilingen. Toen leek Trump net als in 2016 ondanks alles te gaan winnen. En uiteindelijk zag de wereld beetje bij beetje de cruciale vakjes op de kaart blauw worden. Joe Biden wordt president. Is er reden om net als de Amerikanen op straat te gaan feesten?

Het is geen hele grote overwinning. Ongeveer 75 miljoen Amerikanen stemden Biden, maar nog steeds 70 miljoen stemden Trump. Het laat zien hoe diep verdeeld het land nog is. Ook heeft Bidens partij zoals het er nu uitziet geen meerderheid in de senaat en een kleinere meerderheid dan voorheen in het huis van afgevaardigden. Kortom, om iets gedaan te krijgen, zal hij compromissen moeten sluiten. De realiteit zal waarschijnlijk minder triomfantelijk zijn voor de Democraten, en minder rampzalig voor de Republikeinen als nu gedacht wordt.

Biden is toegewijd Katholiek en een veel regelmatiger kerkganger dan Trump. Dat zegt op zich niet veel over hoe ‘christelijk’ zijn beleid zal zijn, maar de angst die door Trump en zijn aanhangers gezaaid was, dat Biden een eind aan het christendom zou maken, lijkt erg vergezocht. Biden zal ongetwijfeld een minder conservatief beleid voeren op het gebied van bijvoorbeeld LHBT+ zaken, maar persoonlijk denk ik niet dat alle remmen nu los gaan. Hij is een gematigd politicus en zoals gezegd, hij zal moeten werken met een conservatieve senaat. Hij lijkt vooral een beleid te willen voeren dat de rechtsbescherming voor LHBTers weer terugbrengt op het niveau van het Obama tijdperk.

Op het gebied van abortusbeleid zijn er weinig veranderingen te verwachten. Biden ziet abortus niet als iets goeds, maar wel als een verkregen recht dat hij bereid is te verdedigen. Trump was voorstander van abortus, maar heeft omwille van zijn evangelicale aanhang een pro-life positie ingenomen. In de praktijk heeft ook Trump weinig veranderd aan de abortuspraktijk. Het leek geen prioriteit te zijn voor hem, maar een president wordt ook beperkt doordat veel beleid daarvoor op staatsniveau gemaakt wordt. Biden wil wel de economische opties en toegang tot gezondheidszorg verbeteren voor arme bevolkingsgroepen. Daardoor krijgen ongewenst zwangere vrouwen (die veel vaker dan gemiddeld arm en zwart zijn) meer opties dan ze nu hebben. Hij pakt daarmee de oorzaken van abortus aan en dit zou wel eens beter kunnen uitpakken voor de kansen van ongeboren kinderen dan het beleid van Trump.

De meest gegeven reden waarom mensen op Biden hebben gestemd, was racisme. In tegenstelling tot Trump, erkent Biden de realiteit van racisme in de Amerikaanse maatschappij en wil hier verbetering in brengen. Ook wil hij de mensonterende praktijken van het Amerikaanse vluchtelingenbeleid aanpakken. We moeten afwachten of hij dit waar gaat maken, maar van Trump weten we dat hij veel van deze problemen bewust in stand hield of verergerde.

Als ik feest zou vieren in de straat, dan zou het niet direct zijn om Biden. Ik heb geen hoge verwachtingen van hem en van zijn partij en hij is naar mijn mening te oud voor dit ambt (Trump trouwens ook). Maar ik voel wel de blijdschap van onze zwarte broeders en zusters, die in grote meerderheid op Biden hebben gestemd. Voor hen is Amerika er in de Trump-jaren niet veiliger en vriendelijker op geworden. Ze hadden een president die rechts-extremistische groepen indirect en soms ook direct aanmoedigde. Onder Trumps leiderschap werden racisten steeds mondiger en zichtbaarder. Er was een sterke ondertoon van angst. Zij vieren nu een soort bevrijdingsdag van Trump, en voelen zich gevalideerd door de nieuwe vicepresident met haar Afrikaans-Aziatische wortels.

Maar ik denk dat het naast zijn racisme, de leugens van Trump waren, over Covid, over zijn tegenstanders, over deze verkiezingen en vele andere zaken, die de Amerikaanse samenleving echt ondermijnd hebben. Zijn promotie van complottheorieën heeft miljoenen burgers een geestelijk moeras ingeleid. Daar zijn ze niet zomaar weer uit. Het Amerikaanse evangelicalisme heeft door haar onvoorwaardelijke steun aan Trump haar ziel verkocht en haar geloofwaardigheid verloren. De schade is enorm, en jongeren verlaten de kerk bij bosjes. Ik ben bang dat het nog te vroeg is om feest te vieren.