Nu onthoofd, straks ontzield?

Frankrijk is in shock. “Doorgewinterde tv-presentatoren zeggen met een brok in de keel dat het nu wel wat veel wordt”, vertelt correspondent Frank Renout. “Opnieuw een aanslag, twee weken na de onthoofding van geschiedenisleraar Samuel Paty. Nu is de maat wel vol voor veel Fransen. En het zijn twee heel beladen doelwitten, eerst bij een school en nu in een kerk.”

De man die donderdag rond negen uur opdook met een mes in de Notre-Dame in Nice, vermoordde drie bezoekers. Een 60-jarige vrouw werd de keel doorgesneden, volgens de politie was ze ‘nog net niet onthoofd’. De dader, een illegale Tunesiër, werd neergeschoten door de politie en ging op de brancard door met het aanroepen en prijzen van Allah.

Het is de vierde islamitische aanslag dit jaar in Frankrijk. In veel reacties klinkt woede door, zo schreef Dagblad Trouw. Woede over islamitische activisten die na de moord op Samuel Paty op 16 oktober voortdurend waarschuwden voor een dreigende golf van ‘islamofobie’. Woede ook over wat wordt gezien als gebrek aan begrip in het buitenland. Moslims zouden in Frankrijk onnodig worden geprovoceerd met cartoons van de profeet Mohammed. 

“De vrijheid van meningsuiting is een groot goed, maar er bestaat ook nog zoiets als fatsoen,” schreef het Reformatorisch Dagblad deze week in een commentaar. Zeker, fatsoen is niet onbelangrijk. Maar het maken van een ‘onfatsoenlijke’ cartoon is nog even wat anders dan het onthoofden van onschuldige burgers. Deze twee ‘kwaden’ verhouden zich tot elkaar als een mug tot een olifant.

De gelovigen in de Notre-Dame basiliek waren geen tekenaars, benadrukte de hoofdredacteur van het blad L’Express, Anne Rosencher. “Het gaat niet alleen om cartoons,” schreef ze. “Het gaat ook om synagogen en kerken, om de gelijkheid tussen man en vrouw, om onze oude en recente geschiedenis, om onze cultuur en onze gewoonten: de islamisten haten alles van ons.”

De aanslagen leggen een cruciaal verschil tussen christendom en islam bloot. In de islam is het belangrijk om de eer van Allah en Mohammed te verdedigen. Bij Christus is dat wat lastiger. Hij is Zelf een spotprent geworden en liet zich naakt aan een kruis vastspijkeren. Vrijwillig. Zo’n God heeft weinig trots die je nog zou kunnen krenken. Christus overwon door de ultieme vernedering, Paulus noemde dat ‘het dwaze van God’ (1 Korinthe 1:25).

Donkere wolken pakken zich samen boven Frankrijk en Europa. Het dwingt ons opnieuw te zoeken naar onze fundamenten. Hoe voorkomen we dat we verlamd raken van angst, en deze onthoofdingen tot ‘ontzieling’ leiden? Wie of wat geeft ons ruggengraat en houvast? Dat moslimterroristen bewust de kerk als doelwit hebben uitgekozen, zou ons wellicht aan het denken moeten zetten. Daar, bij Christus, is het leven te vinden.