Amerikaanse verkiezingen – een strijd van vooroordelen

Een klein lichtpuntje. Afgelopen week stemde een bijna unanieme Amerikaanse tweede kamer (Congres), dus ook de meeste Republikeinen, voor een motie die krachtig de complot-cultus van QAnon en haar totaal ongefundeerde, bizarre complottheorieën veroordeelde. Deze eensgezindheid was opmerkelijk en bemoedigend, omdat juist Trump veel garen spint bij QAnon’s duistere verdachtmakingen. Helaas zijn veel Trump-aanhangers – waaronder ook christenen – ‘QAnon gelovigen’ (zie Zaut 4-9-2020). Ook sommige Nederlandse evangelische gelovigen lijken gevoelig voor dit complot-denken.

Die krachtige stellingname tegen de geniepige leugens en verdachtmakingen van QAnon was hard nodig. Deze nepnieuwsverspreider heeft de politieke tegenstellingen in de VS tot een kookpunt gebracht, wat zelfs tot doodsbedreigingen heeft geleid. Of het Congres met haar actie het tij kan keren, valt te betwijfelen. Complot-denken lijkt besmettelijker dan het coronavirus.  

De bekendmaking van Trumps coronabesmetting was onmiddellijk aanleiding tot nieuwe complotverhalen op internet. ‘In het debat met Biden van 28 september zou Trumps microfoon de Democraten met het virus voorbewerkt zijn.’ Alsof de machtigste man op aarde geen veiligheidsdienst heeft die hem beschermt!

Een veel aannemelijkere oorzaak is dat Trump stelselmatig anti-besmettingsmaatregelen negeert en bespot. Op videobeelden van de nominatie van de nieuwe kandidaat-opperrechter in de ‘Rose Garden’ van het Witte Huis op 28 september, is te zien hoe er totaal geen afstand gehouden werd. Men droeg geen mondmaskers, men schudde handen en omhelsde elkaar. Enkele republikeinse senatoren en Trump-medewerkers die daar aanwezig waren, testten tegelijk met Trump positief. 

Maar dat er onder republikeinse senatoren coronabesmetting is, en niet onder hun democratische collega’s, werd door complotdenkers onmiddellijk weer omgezet in bewijs dat het Biden-kamp via duistere wegen de republikeinse senatoren besmet. Het doet denken aan de beschuldigingen aan het adres van de Joden tijdens de middeleeuwse pestepidemieën, dat zij die ziekte verspreidden. Als ‘bewijs’ werd aangevoerd dat Joodse gemeenschappen minder leden onder de pestepidemie. De werkelijke reden daarachter waren de Joodse reinheidswetten. Dit illustreert dat complot-bedenkers tot één van twee categorieën kunnen behoren: of ze zijn net zo doortrapt en manipulerend als veel van de middeleeuwse adelstand, of zij zijn net zo bevooroordeeld en onbenullig als de doorsnee middeleeuwse burger. 

Overigens grijpen ook Trump-tegenstanders zijn ziekte aan om valse geruchten te verspreiden. Trumps ziekte zou in scène gezet zijn’ als excuus om het volgende debat met Biden te mijden. Dit is net zo onzinnig, maar glijdt er net zo gemakkelijk in. De strategie in deze verkiezingsstrijd wordt niet bepaald door de inhoud, maar leunt vooral op verdachtmakingen en persoonlijke aanvallen. Enkele weken geleden ging een video viraal van Trump die met zijn vrouw een vliegtuigtrap afliep. Hij wilde haar hand pakken; zij trok die terug. Conclusie? Trump en Melanie hebben huwelijksproblemen. Gezien Trumps gevarieerde ‘relatiemenu’ in het verleden is dat niet onmogelijk, maar het zegt niets over zijn verkiezingsprogramma. De echte reden van Melanie’s actie was duidelijk voor een onbevooroordeelde waarnemer: ze had haar hand nodig om haar licht opwaaiende rok naar beneden te houden. Complotdenkers geloven wat aansluit bij hun vooroordelen. Feiten worden weggehoond. Sekte-expert wijlen dr. Walter Martin merkte eens op: “Als mensen zeggen dat ze denken, zijn ze meestal slechts bezig met het herschikken van hun vooroordelen.” In deze tijd keren velen – ook christenen – zich af van de liefde voor de waarheid en geven de voorkeur aan verdichtsels (2 Tim. 4:4). De woorden van lasteraars smaken lekker in de schuilhoeken van hun hart (Spr. 18:8).