‘We gaan ze halen!’, maar dan echt

Op woensdag 15 juli stond op de BBC een artikel over bevolkingskrimp. Dat lijkt misschien niet zo verontrustend in een wereld waar de meeste problemen mede veroorzaakt worden door overbevolking. Maar het verhaal is wel degelijk schokkend. Want er is een grote verandering op komst en die zal vergaande gevolgen hebben voor de generatie van onze kinderen.

Veranderingen in het sterftecijfer zijn een grote factor geweest in de bevolkingsgroei die de vorige eeuw gekenmerkt heeft. Mensen leven zoveel langer dan vroeger, dat er feitelijk een extra generatie op aarde bijgekomen is. Tegelijkertijd is de kindersterfte zover afgenomen dat er steeds meer kinderen de leeftijd bereiken dat ze zelf kinderen kunnen krijgen. Daardoor is de groei exponentieel geweest. Toen mijn vader geboren werd, waren er minder dan 2,5 miljard mensen op aarde. Toen mijn dochter geboren werd, waren dat er drie keer zoveel.

Deze groei zal echter niet eindeloos doorgaan. Meer mensen worden oud, maar er is een grens aan hoe oud mensen kunnen worden. Tegelijkertijd daalt het wereldwijde geboortecijfer. 50 jaar geleden was dat ongeveer vijf kinderen per vrouw. Dat is inmiddels nog 2,4. Nog net boven de 2,3, het aantal kinderen dat nodig is om een generatie te vervangen (in ontwikkelde landen is dit 2,1 vanwege lagere kindersterfte). Het zakt volgens de verwachtingen verder tot 1,7 in het jaar 2100. Dat betekent dat na een periode van stabilisatie, elke volgende generatie kleiner wordt dan die daarvoor. Die krimp van de wereldbevolking zet naar verwachting over ongeveer veertig jaar in, maar de gevolgen worden nu al gevoeld in landen die in die trend voorop lopen.

En die gevolgen zijn groot. Volgens het gebruikte onderzoek zijn er 23 landen die voor het eind van de eeuw minder dan de helft van de huidige inwonersaantallen zullen hebben. Italië zakt bijvoorbeeld volgens de verwachtingen van 61 naar 28 miljoen inwoners. 183 van de 195 landen hebben tegen die tijd naar verwachting een te laag geboortecijfer om de eigen bevolking op peil te houden.

In landen zoals Japan en Zuid-Korea kun je al zien wat dit betekent. Het platteland ontvolkt en de voedselproductie komt in het nauw. De druk op de werkende generatie neemt door vergrijzing enorm toe. Arbeidskracht moet geïmporteerd worden. Het is nu nog amper voor te stellen, maar misschien zullen landen al over enkele decennia moeten concurreren om immigranten te krijgen uit landen waar nog wel voldoende jonge mensen zijn. Die landen zullen zich voornamelijk in het Zuidelijke deel van Afrika bevinden. De verwachting is dat tegen het einde van deze eeuw 40% van de wereldbevolking uit Afrika komt. Nigeria zou tegen die tijd het land zijn met het op één na grootste inwonertal ter wereld.

Wat zal dat betekenen voor de machtsverhoudingen in de wereld? En welke effecten zal het hebben op allerlei grote vraagstukken, zoals moderne slavernij, man/vrouw verhoudingen, abortus en racisme?

Eén ding is duidelijk, in de toekomst zullen veel landen, waaronder onze Westerse maatschappijen, meer en niet minder multicultureel worden. Een goede reden om nu al de samenwerking te zoeken. We gaan het niet redden met een ‘eigen land eerst’ mentaliteit.

Commentaar op “‘We gaan ze halen!’, maar dan echt

  1. Kim heeft het over een typisch westers ‘probleem’: er worden te weinig kinderen geboren. Ze heeft ook meteen de oplossing klaar: immigranten uit Afrika, meer multicul. Want we redden het niet met “eigen land eerst”.
    Geen woord over de mogelijkheden die een positieve gezinspolitiek kan bieden. Die blijkt in Hongarije en Polen heel effectief. Nee, op de oude heilloze weg doorgaan, inclusief arbeidsdwang voor moeders en ruime toegang tot abortus, steeds meer druk op de beschikbare en afbraak van de sociale voorzieningen.
    Geen woord van kritiek op het ontbreken van een bevolkingspolitiek in ons land. Toelaten of zelfs bewust er op aansturen dat de bevolking met miljoenen blijft groeien is niet anticiperen op de vergrijzing, maar – naast alle andere problemen – ook nog eens het probleem ‘vergrijzing’ vooruitschuiven en daardoor nog groter maken. (Lees eens iets van demograaf Jan Latten.)

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *