Je naam op de deur

Toen het Verenigd Koninkrijk in lockdown ging, was er een probleem. Wat te doen met alle daklozen die de portieken van de grote steden bevolkten? Maar de lockdown bracht ook de oplossing. Hotels hadden toch geen gasten. En duizenden daklozen werden zo ondergebracht in toeristenaccommodaties.

Een van deze daklozen werd geïnterviewd. Voor het eerst in een hele lange tijd kon ze zich veilig voelen. Er zat een slot op de deur. Ze sliep de eerste 48 uur, van pure ontspanning. Zeker voor vrouwen is het daklozenbestaan hard. Je moet altijd op je hoede zijn. Mensen pissen over je heen, letterlijk, vertelde een andere dakloze vrouw. Er is geen schuilplaats. Wat zou je op zo’n moment liever willen dan een deur met een slot? Misschien een deur waar je naam op staat?

‘Je naam op de deur’, zo heette het rapport dat een decennium geleden in Finland werd uitgebracht over wat er nodig was om dakloosheid te bestrijden. Het was een erkenning dat de bestaande procedures om daklozen van de straat te krijgen faalden. De volgorde was verkeerd. Er werd van daklozen verwacht dat ze eerst hun problemen oplosten, zoals verslaving, werkloosheid of mentale gezondheidsproblemen, en dat ze dan als beloning een huis konden krijgen.

Dit werkte niet. Om aan je problemen te kunnen werken, is er een basisveiligheid nodig. Dat is de gedachte achter ‘Huisvesting Voorop’, het principe dat in de afgelopen tien jaar het daklozenbeleid van Finland heeft geïnspireerd. Daklozen krijgen zonder voorwaarden een appartement aangeboden, waarin genoeg aanwezig is om een waardig bestaan te kunnen hebben. Een slaapkamer met een bed, een WC,  een douche, kookgelegenheid en een deur met een slot. En met je naam erop.

In de appartementencomplexen voor voormalige daklozen zijn kantoren van het maatschappelijk werk, zodat direct kan worden begonnen met de nodige uitkeringen aan te vragen. Daarmee moet ook gelijk huur worden betaald. Dit waarborgt het zelfrespect en geeft het gevoel van eigendom. Als dit geregeld is, wordt hulp aangeboden met andere zaken, zoals verslavingszorg, psychische hulp, omscholing en hulp met werk zoeken. Na drie maanden proeftijd, krijgen mensen een vast huurcontract.

Geen enkel beleid kan dakloosheid volledig oplossen. Toch is het Finse beleid beslist effectief. Het heeft dakloosheid met 30% verminderd sinds 2008 en in Helsinki zijn er bijna geen buitenslapers meer. Finland is het enige EU land waar dakloosheid afneemt. Het beleid bleek ook nog eens kostenbesparend, 15 000 euro per dakloze per jaar.

Effectief en kostenbesparend, zo wordt dit beleid internationaal aangeprezen. Maar eigenlijk is het beleid vooral te typeren als ‘genadig’. Een traject van verandering beginnen met veiligheid. Daarin zie ik een echo van hoe God met mensen omgaat. Mogen we als kerk altijd pleiten voor een maatschappelijk beleid waarin dit soort genade zichtbaar is.

Commentaar op “Je naam op de deur

  1. Aardig voor die daklozen, maar op straat waren ze veiliger wat besmetting met het corona virus betreft. Zoals we nu weten vindt besmetting niet of nauwelijks buiten plaats. De maatregelen die buiten gelden zijn dan ook onzinnig te noemen. Vraag het de ‘vluchtelingen’ op Lesbos; geen uitbraak daar…

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *