Nog even over die standbeelden

Er is een hele discussie losgebarsten over wat er gebeuren moet met de standbeelden van koloniale heersers en slavenhandelaars. Rationele stemmen gaan op om ze te voorzien van ‘extra informatie’. Net zoals je op een pakje sigaretten laat zetten dat roken dodelijk is.

Anderen willen ze in museums opbergen. Want het is toch geschiedenis, en dat moet bewaard blijven. Maar het punt van zo’n standbeeld is dat het opvallend en opzichtig is. Je kunt het niet neutraliseren. In een museum valt het misschien nog wel meer op als buiten op straat. En wie wil zich vergapen aan een beeld van iemand waar je je voor schaamt?

Het wonderlijkste voorstel is wel dat van ‘tegenbeelden’. Zet het beeld van een vechter tegen de slavernij naast het beeld van een slavenhandelaar. Om zo een meer gebalanceerd beeld te geven van de geschiedenis. Op mij komt dat toch een beetje over als een zoethoudertje. ‘Vooruit, we zetten er ook een beeld van een van jullie helden naast’. Erg postmodern, alsof er geen goed en fout bestaat.  

Het probleem zit hem in de reden waarvoor het beeld werd opgericht. En dat was toch in de eerste plaats om eer te betonen aan iemand die als held werd gezien en het bevorderen van de nationale trots over een gebeurtenis van nationaal belang. Het was niet neutrale ‘geschiedschrijving’ of Nederland zou vol staan met beelden van hertog Alva of Napoleon. Die waren immers ook zeer belangrijk in onze geschiedenis.

Het oprichten van standbeelden is naar mijn mening vanuit christelijk oogpunt meestal problematisch. Het zijn vaak de verkeerden die het standbeeld krijgen, en ook ‘goede’ mensen hebben hun duistere kanten. Er zijn andere en wellicht betere manieren om erkenning te geven aan hen die bijgedragen hebben aan de maatschappij, zoals het oprichten van een fonds of een liefdadigheidsinstelling in iemands naam. Mensen horen niet op een voetstuk.

Standbeelden van massamoordenaars en slavenhandelaars mogen van mij verdwijnen. Ik denk niet dat we komende generaties daarmee tekort doen. En laten we ze vervangen door gedenktekens. ‘Hier stond ooit het standbeeld van …. Dit is 2020 verwijderd vanwege zijn wandaden tegen …. ‘ Zo hou je de geschiedenis levend en creëer je een plek van gedenken en reflectie.

En de omstreden standbeelden kunnen wellicht terecht op een begraafplaats voor voormalige helden.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *